Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w bloku – co powinno być na klatce schodowej

Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w bloku to konkretny obowiązek nałożony na zarządcę i wspólnotę mieszkaniową przez prawo budowlane oraz przepisy o ochronie przeciwpożarowej, a nie kwestia samej estetyki klatki schodowej. Rower czy wózek zastawiający przejście, brak sprawnej gaśnicy albo nieaktualne oznakowanie dróg ewakuacyjnych oznaczają realne ryzyko odpowiedzialności zarządcy, jeśli dojdzie do pożaru. Kto odpowiada za bezpieczeństwo przeciwpożarowe...

Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w bloku to konkretny obowiązek nałożony na zarządcę i wspólnotę mieszkaniową przez prawo budowlane oraz przepisy o ochronie przeciwpożarowej, a nie kwestia samej estetyki klatki schodowej. Rower czy wózek zastawiający przejście, brak sprawnej gaśnicy albo nieaktualne oznakowanie dróg ewakuacyjnych oznaczają realne ryzyko odpowiedzialności zarządcy, jeśli dojdzie do pożaru.

Kto odpowiada za bezpieczeństwo przeciwpożarowe w bloku

Obowiązki w tym zakresie wynikają z Prawa budowlanego, rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Odpowiedzialność formalnie spoczywa na zarządcy budynku, choć konkretne czynności związane z przepisami ppoż. powinna wykonywać osoba z odpowiednimi uprawnieniami, na przykład inspektor ochrony przeciwpożarowej. Do obowiązków zarządcy należy między innymi utrzymanie w sprawności gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych, zapewnienie możliwości ewakuacji, oznakowanie dróg ewakuacyjnych oraz przygotowanie i aktualizowanie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, nie rzadziej niż raz na dwa lata.

Gaśnice na klatce schodowej

Liczba i rozmieszczenie gaśnic w budynku powinny wynikać z oceny zagrożenia zawartej w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, a nie z przypadkowej decyzji zarządcy. Same gaśnice trzeba też regularnie poddawać przeglądom technicznym i konserwacji, zwykle raz w roku, żeby w razie potrzeby faktycznie zadziałały, a nie okazały się rozładowane albo przeterminowane. Gaśnica umieszczona w widocznym miejscu klatki schodowej jest też jednym z niewielu przedmiotów, które przepisy wprost dopuszczają na drodze ewakuacyjnej, w przeciwieństwie do rowerów czy mebli.

Oznakowanie dróg ewakuacyjnych i tablice ppoż

Drogi ewakuacyjne muszą być oznakowane zgodnie z normą PN-EN ISO 7010, a zarządca ma obowiązek umieścić w widocznych miejscach instrukcję postępowania na wypadek pożaru wraz z numerami alarmowymi. W praktyce oznacza to komplet znaków ewakuacyjnych wskazujących kierunek wyjścia z każdego piętra oraz tablicę ewakuacyjną/ppoż z planem budynku, najczęściej przy wejściu głównym lub na parterze klatki schodowej.

Wolna droga ewakuacyjna – dlaczego rowery i wózki są problemem prawnym

Klatka schodowa musi zachować minimalną szerokość swobodnego przejścia, którą przepisy określają na 1,2 metra. Rowery, wózki dziecięce czy kartony zostawione na półpiętrze mogą tę szerokość realnie ograniczyć, a w razie pożaru spowolnić ewakuację albo utrudnić dojście strażakom w pełnym sprzęcie. Zarządca ma prawo, a właściwie obowiązek, usuwać takie przedmioty i może to formalnie uregulować uchwałą wspólnoty, zamiast polegać na dobrej woli mieszkańców.

Co grozi za brak tych elementów

Zaniedbanie obowiązków związanych z ochroną przeciwpożarową, w tym brak sprawnych gaśnic czy nieaktualne oznakowanie, jest traktowane jako niezapewnienie wymagań ochrony przeciwpożarowej i może skutkować odpowiedzialnością administracyjną zarządcy, niezależnie od tego, czy w budynku faktycznie doszło do pożaru. W praktyce to zarządca lub administrator odpowiada przed kontrolującą strażą pożarną, nie poszczególni mieszkańcy.

Oświetlenie awaryjne i inne elementy w większych budynkach

W wyższych blokach i budynkach z więcej niż jedną klatką schodową dochodzą dodatkowe wymagania, o których łatwo zapomnieć przy samym skupieniu się na gaśnicach i znakach. Oświetlenie awaryjne zasilane bateryjnie powinno być regularnie testowane, zwykle co kwartał, żeby zadziałało akurat wtedy, gdy zabraknie prądu w budynku objętym pożarem. W budynkach z wentylacją pożarową i systemem DSO (dźwiękowym systemem ostrzegania) przeglądom podlegają też wentylatory, klapy dymowe i sam system nagłaśniający komunikaty ewakuacyjne. Zarządca odpowiada również za wyposażenie budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, który pozwala odciąć zasilanie całego obiektu w razie pożaru, zanim zadziała to na szkodę akcji gaśniczej.

Harmonogram przeglądów – co i jak często sprawdzać

• gaśnice i podręczny sprzęt gaśniczy – przegląd techniczny i konserwacja zwykle raz w roku,
• instrukcja bezpieczeństwa pożarowego – aktualizacja nie rzadziej niż raz na dwa lata oraz przy każdej zmianie warunków ochrony przeciwpożarowej,
• oświetlenie awaryjne – test działania zwykle raz na kwartał,
• stan klatek schodowych i drożność dróg ewakuacyjnych – regularny przegląd, najlepiej udokumentowany protokołem,
• oznakowanie ewakuacyjne – weryfikacja czytelności i zgodności z normą przy każdym przeglądzie budynku.

Jak wspólnota może to wyegzekwować w praktyce

Samo przypominanie mieszkańcom, żeby nie zostawiali rowerów na klatce, rzadko działa dłużej niż kilka dni. Skuteczniejsze bywa formalne uregulowanie tego w regulaminie porządku domowego przyjętym uchwałą wspólnoty, z jasno określonym miejscem na rowery i wózki, na przykład w piwnicy lub wydzielonej wózkowni. Zarządca, który ma taką uchwałę za sobą, usuwa przedmioty z klatki nie na podstawie własnego uznania, tylko obowiązującego wszystkich mieszkańców dokumentu, co ogranicza pole do sporów.

Checklista dla zarządcy

• gaśnice sprawne, opieczętowane, z aktualną datą przeglądu,
• znaki ewakuacyjne czytelne, zgodne z normą PN-EN ISO 7010,
• tablica ewakuacyjna/ppoż z aktualnym planem budynku w widocznym miejscu,
• instrukcja postępowania na wypadek pożaru i numery alarmowe umieszczone przy wejściu,
• szerokość wolnego przejścia na klatce co najmniej 1,2 metra, bez rowerów i kartonów,
• oświetlenie awaryjne przetestowane w ostatnim kwartale,
• aktualna instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, zaktualizowana w ciągu ostatnich dwóch lat.

Podsumowanie

Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w bloku sprowadza się do kilku konkretnych elementów: sprawnych i regularnie sprawdzanych gaśnic, aktualnego oznakowania dróg ewakuacyjnych zgodnego z normą, wolnej od przedmiotów klatki schodowej, sprawnego oświetlenia awaryjnego oraz aktualnej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. To obowiązki zarządcy, nie opcjonalne udogodnienia, a ich zaniedbanie może kosztować więcej niż regularny przegląd sprzętu i wymiana zniszczonych znaków. Checklista powyżej pozwala sprawdzić stan budynku punkt po punkcie, zamiast liczyć na to, że wszystko jest w porządku, dopóki nikt nie powie inaczej.