Plan BIOZ - czy jest obowiązkowy?

Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zwany inaczej planem BIOZ sporządzany jest przez kierownika lub projektanta, będącego jednym z uczestników procesu budowlanego, przed rozpoczęciem prac budowlanych. Plan prowadzi do rozpoznania zagrożeń mogących stwarzać niebezpieczeństwo dla pracowników budowlanych. Jednak czy jest on konieczny w przypadku wszystkich budów?

W jakich przypadkach sporządzenie planu BIOZ jest konieczne?

Konieczność sporządzania planu BIOZ uzależniona jest od przebiegu robót budowlanych. Obowiązek jego sporządzania powstaje, gdy:

1. Przewidywany czas realizacji projektu budowlanego przekracza 30 dni roboczych i wymaga zatrudnienia co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanej inwestycji przekroczy 500 osobodni. 

500 osobodni oznacza, że zgodnie z Kodeksem Pracy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin w ciągu doby oraz 40 godzin w roboczym tygodniu pracy. Dla przykładu budowa domu rodzinnego kwalifikowana jest na  minimum 850 osobodni.

2. W trakcie budowy wykonywana będzie przynajmniej jedna z poniżej wymienionych prac budowlanych:
- tzw. prace wysokiego ryzyka, których charakter, lokalizacja i organizacja stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, w szczególności poprzez narażenie pracowników na przysypanie ziemią i upadek z wysokości, 
- prace, związane z działaniem substancji chemicznych lub czynników biologicznych, zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu pracowników (temperatura poniżej -10 stopni Celsjusza, prace polegające na rozbiórce i renowacji wyrobów budowlanych zawierających azbest),
- prace, związane z zagrożeniem promieniowania jonizującego (demontaż i naprawa obiektów przemysłu energii atomowej oraz demontaż i naprawa obiektów, w których realizowano procesy technologiczne z wykorzystaniem izotopów), 
- prace, prowadzone w pobliżu linii wysokiego napięcia lub aktywnych linii komunikacyjnych, 
- prace narażające pracownika na utonięcie (prace wykonywane w wodzie lub pod wodą, montaż obiektów mostowych),
- prace, prowadzone w studniach, tunelach i pod ziemią (odbywające się w kanałach, zbiornikach i wewnętrznych urządzeniach technicznych),
- prace, wykonywane przez kierowców pojazdów poruszających się po liniach napowietrznych (prace budowlane, remontowe i rozbiórkowe torów),
- prace, prowadzone w kesonach z wykorzystaniem sprężonego powietrza do wytworzenia atmosfery (prace budowlane i remontowe pirsów portowych i przepraw mostowych),
- prace, wymagające użycia materiałów wybuchowych,
- prace, polegające na montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych. 

Jakie informacje zawiera prawidłowo przygotowany plan BIOZ?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Poz. 1126) dobrze opracowany plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia powinien składać się z trzech części. Należy go sporządzić po uważnym zapoznaniu się z dokumentacją projektową, która określa wszystkie elementy inwestycji, a także obejmuje sprzęt budowlany i roboty budowlane. Zakres planu BIOZ powinien obejmować stronę tytułową, część opisową oraz część rysunkową. 

Strona tytułowa zawiera:
- nazwę i adres obiektu budowlanego, 
- imię i nazwisko lub nazwę inwestora oraz jego adres,
- imię i nazwisko oraz adres kierownika budowy, sporządzającego plan BIOZ, a w przypadku, gdy plan BIOZ sporządzany jest przez inną osobę również imię i nazwisko oraz adres tej osoby. 

Na część opisową składają się:
- zakres prac całego projektu budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych obiektów, 
- wykaz istniejących budynków, 
- wykaz działek oraz elementów zagospodarowania terenu, które mogą stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia ludzi,
- informacje o przewidywanych zagrożeniach, mogących wystąpić podczas prowadzenia prac budowlanych, określające skalę, rodzaje zagrożeń oraz miejsce i czas ich wystąpienia, 
- informacje o wydzielonym miejscu do prowadzenia robót oraz o stosownym do rodzaju zagrożenia oznakowaniu, 
- informacje o instruktażu stanowiskowym prowadzonym dla pracowników przed przystąpieniem do pracy szczególnie niebezpiecznej. Opis powinien zawierać:
1. ustalenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia,
2. odniesienie do obowiązku stosowania środków ochrony indywidualnej,
3. zasady bezpośredniego nadzoru przez wyznaczony personel.  
- określenie zagadnień związanych z magazynowaniem i przemieszczaniem materiałów, substancji i preparatów niebezpiecznych na terenie inwestycji,  
- określenie środków technicznych i organizacyjnych do prac w strefach niebezpiecznych i ewakuacji w przypadku zagrożenia, 
- wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji budowlanej. 

Ostatnia z części - część rysunkowa powinna zostać opracowana na kopii planu zagospodarowania działki lub terenu. Zawarte w niej dane powinny być łatwe do odczytania i zawierać w szczególności:
- czytelną legendę,
- określić czynniki mogące stwarzać zagrożenie,  
- rozmieszczenie instalacji przeciwpożarowych i parametrów zużycia medium, punktów poboru wody, zaworów odcinających, dróg dojazdowych,
- rozmieszczenie niezbędnego sprzętu ratunkowego do planowanych prac budowlanych,
- uporządkowanie i oznakowanie granic obszarów wewnętrznych i zewnętrznych obszarów chronionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, takimi jak obszary magazynowania i składowania materiałów, produktów, substancji i środków niebezpiecznych, obszary działania mechanizacji i urządzeń pomocniczych, 
- lokalizacja pomocniczych zakładów produkcyjnych, takich jak węzły produkcji cementobetonu i asfaltu,
- prezentacja rozwiązań systemów komunikacyjnych, transportowych dla potrzeb budowy oraz ogrodzeń terenu, 
- lokalizację pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.

W przypadku wprowadzenia zmian w części opisowej i rysunkowej planu BIOZ kierownik budowy dołącza adnotację wyjaśniającą przyczynę zmiany. 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. poz. 1126)