Ekwiwalent należny pracownikowi za pranie odzieży roboczej

Zgodnie z Kodeksem Pracy, pracodawca posiada obowiązek zapewnienia pracownikowi odzieży i obuwia roboczego oraz dopilnowania, aby były one zawsze czyste i gotowe do użytkowania. W sytuacji, gdy pracownik sam dba o swoją odzież, należy mu się ekwiwalent pieniężny odpowiadający kosztom prania.

Obowiązek zapewnienia odzieży i obuwia roboczego

Art. 237 [7] §1 Kodeksu Pracy stanowi, iż pracodawca posiada obowiązek dostarczenia pracownikowi nieodpłatnie odzieży i obuwia roboczego, spełniającego wymagania, które ustalone zostały w Polskich Normach. Odzież robocza przysługuje pracownikowi w sytuacjach, gdy:
- odzież osobista pracownika w trakcie wykonywania pracy mogłaby ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
- na podstawie wymagań technologicznych, sanitarnych oraz przepisów BHP.

Obowiązek nałożony na pracodawcę w dużym stopniu zależy od rodzaju oraz warunków wykonywanej pracy przez jego podwładnych. W przypadku wykonywania przez pracownika tzw. prac niebezpiecznych pracodawca nie tylko zobligowany jest do ochrony mienia pracownika, ale również jego zdrowia oraz życia poprzez zapewnienie odpowiedniej odzieży chroniącej przed zagrożeniem, dlatego nie należy mylić odzieży roboczej z odzieżą ochronną. Odzież ochronna jest bowiem jednym ze środków ochrony indywidualnej i ma za zadanie chronić pracownika przed działaniem niebezpiecznych czynników, panujących w środowisku pracy. Natomiast odzież robocza ma zapewnić ochronę osobistej odzieży pracownika przed zniszczeniem oraz zabrudzeniem.

Istnieje również możliwość, by pracownik używał własnej odzieży i obuwia roboczego, które spełniają wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, po wcześniejszym określeniu przez pracodawcę stanowisk, na których dopuszcza się taką praktykę.

Dbanie o odzież roboczą pracownika

Do obowiązków pracodawcy należy również pranie i konserwacja odzieży roboczej. W przypadku, gdy pracodawca nie jest w stanie zapewnić prania odzieży, może zlecić to zadanie pracownikowi. Za pranie odzieży przydzielonej pracownikowi przez pracodawcę oraz odzieży własnej, której pracownik używa w miejscu pracy, przysługuje mu ekwiwalent pieniężny w wysokości poniesionych kosztów. Koszty te powinny uwzględniać środki piorące, wodę, prąd, amortyzację pralki, a także czas poświęcony przez pracownika oraz jego pracę. Stawka ekwiwalentu musi odpowiadać rzeczywistej wartości kosztów poniesionych przez pracownika oraz powinna być ustalana indywidualnie dla każdego pracownika.

Pracodawca ma obowiązek założenia i prowadzenia karty ewidencyjnej przydziału odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, odrębnie dla każdego pracownika. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za używanie własnej odzieży i obuwia oraz za ich pranie i konserwację. Taka karta jest częścią dokumentacji związanej ze stosunkiem pracy. W razie rozwiązania stosunku pracy, pracownik musi rozliczyć się z pobranej odzieży i obuwia, jeśli w danym momencie nie upłynął jeszcze ich termin używalności. Pracodawca jest zobowiązany przyjąć używaną przez pracownika odzież roboczą i może przekazać ją innemu pracownikowi, jeśli jej stan nadal spełnia funkcje ochronne i użytkowe.

Kiedy powierzenie pracownikowi obowiązku prania odzieży jest niedopuszczalne?

W przypadku odzieży ochronnej oraz odzieży i obuwia roboczego, które w trakcie użytkowania, zostały skażone środkami chemicznymi, promieniotwórczymi lub materiałami biologicznie zakaźnymi, pracodawca nie może powierzyć pracownikowi ich prania. Taka odzież i obuwie powinny być przechowywane wyłącznie w wyznaczonym do tego miejscu.