Spawanie w pigułce - kto może zostać spawaczem i jakie są metody spawania?

Spawanie jest jednym z procesów spawalniczych i polega na trwałym łączeniu różnorodnych materiałów dzięki nagrzaniu, a w następnej kolejności stopieniu miejsca przyszłego połączenia. W ciągu wielu lat wykształciły się rozmaite techniki spawania w zależności od rodzaju materiału, który jest wykorzystywany. Obsługa wszelakich urządzeń spawalniczych wymaga osoby, która posiada odpowiednie uprawnienia uzasadnione dokumentem.

Kim jest spawacz?

Terminem spawacza określamy osobę, która łączy metalowe, stalowe i inne elementy różnymi technikami spawania oraz posiada do tego odpowiednie kwalifikacje. Stosownie do treści rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych, spojenie powinno być wykonywane przez osoby, które posiadają:
- zaświadczenia o ukończeniu szkolenia lub,
- świadectwa egzaminu spawacza lub,
- książeczki spawacza.
Osoba chcąca wykonywać pracę spawacza nabywa odpowiednie kwalifikacje wraz ze zdaniem egzaminu spawalniczego i otrzymaniem certyfikatu potwierdzającego uprawnienia spawalnicze. Posiadanie uprawnień spawalniczych związane jest z koniecznością ich odnawiania co trzy lata w przypadku pracy ze stalą oraz co dwa lata w przypadku pracy z aluminium, miedzią, niklem oraz tytanem. Spawacz musi pracować nieprzerwanie w zakresie kwalifikacji, które posiada z dopuszczalną przerwą nieprzekraczającą sześciu miesięcy, by takie odnowienie uprawnień było możliwe.

Jakie są metody spawania?

Ze względu na źródła energii wyróżnia się kilka metod spawania:

• gazowe - spawanie gazowe zwane jest inaczej metodą 311, a gaz używany w tej metodzie to najczęściej acetylen (C2H2). Metoda ta wykorzystuje płomień spalającego się gazu. Używana jest najczęściej w łączeniu stali i metali nieżelaznych.
• laserowe - kluczem metody laserowej jest skoncentrowana wiązka światła koherencyjnego o dużej mocy. Sposób ten służy do łączenia między innymi stali, niklu, tytanu, magnezu oraz metali trudnotopliwych. Charakteryzuje się dużą efektywnością i możliwością łączenia ze sobą różnych kształtów.
• elektronowe - spawanie elektronowe polega na łączeniu metali przy użyciu wiązki elektronów o wysokiej gęstości energii. Metoda ta daje możliwość scalania ze sobą materiałów, które uznawane były za trudno spawalne. Charakteryzuje się niskim nagrzaniem spawanych materiałów, szybkością spawania oraz minimalnymi odkształceniami.
  
  Ze względu na urządzenia metody spawania dzielimy na:
  
  - MIG 131 (Metal Inert Gas)- spawanie elektrodą topliwą z wykorzystaniem gazów szlachetnych oraz chemicznie obojętnych w roli osłonowej. Przede wszystkim stosuje się argon i hel. Spawanie odbywa się poprzez wytworzenie się łuku elektrycznego pomiędzy elektrodą topliwą a spawanym materiałem.  Spawanie metodą MIG wykorzystywane jest głównie przy łączeniu miedzi i aluminium, ale również wobec innych nieżelaznych metali i ich stopów.
  - MAG 135 (Metal Active Gas)- spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów aktywnych chemicznie (dwutlenek węgla) oraz mieszanek gazowych, w których skład wchodzą argon, tlen, dwutlenek węgla oraz inne. Spawanie posiada identyczny schemat, jak w przypadku metody MIG.
  - TIG 141 (Tungsten Inert Gas)- spawanie elektrodą nietopliwą w osłonie gazu obojętnego, a mianowicie argonu, helu oraz ich mieszanek, podobnie jak w przypadku spawania metodą MIG. Polega na stapianiu ze sobą materiałów. Metoda TIG charakteryzuje się wysoką jakością i estetyką połączenia. Stosuje się ją zazwyczaj do łączenie stali nierdzewnej.
  - MMA (Manual Metal Arc)- spawanie łukowe elektrodą otuloną, uznawane jest za najbardziej uniwersalną metodę spawalniczą. W odróżnieniu od innych metod spawania, w metodzie MMA elektroda ulega skróceniu.