Ewakuacja w miejscu pracy

Ewakuacja jest jednym ze środków ochrony zbiorowej, polega ona na przemieszczaniu ludzi z miejsca, w którym występuje zagrożenie. Ewakuacja powinna zostać przeprowadzona szybko i bezpiecznie.

Obowiązki pracodawcy dotyczące ewakuacji

Na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej za bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji odpowiedzialny jest właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu. W zakładach pracy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji spoczywa na pracodawcy.

Zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy pracodawca zobowiązany jest do wyznaczenia osób odpowiedzialnych za wykonywanie czynności w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników. Przepisy nie regulują ilości osób, które powinny zostać wyznaczone przez pracodawcę, jednak ilość wyznaczonych jednostek powinna uwzględniać ogólną ilość pracowników, wielkość budynku oraz rodzaj i poziom zagrożenia, które może wystąpić w zakładzie pracy. W przypadku, gdy praca odbywa się w systemie zmianowym, taka osoba powinna być obecna w każdej chwili.

Przepisy Kodeksu Pracy stanowią, iż pracodawca ma także obowiązek odpowiednio wyposażyć wyznaczonych pracowników w środki łączności, które umożliwią wezwanie służb ratunkowych oraz środki niezbędne do zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.

Pracodawca powinien udzielić informacji pozostałym pracownikom o tym, jakie osoby zostały wyznaczone do wykonywania czynności przeciwpożarowych i ewakuacyjnych. Informacja taka powinna zawierać:
- imię i nazwisko wyznaczonych osób,
- miejsce, w którym wyznaczona osoba wykonuje swoją pracę,
- numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej pracownika.

Pracodawca powinien pamiętać, o tym, że do jego obowiązków należy wyznaczenie osób odpowiedzialnych za przeciwdziałanie pożarom i ewakuację. W sytuacji, gdy dopełnienie tego obowiązku, zostanie zaniechane przez pracodawcę, może otrzymać on mandat karny w wysokości do 2000 zł, a w przypadku recydywy - do 5000 zł. Dodatkowo Inspektor Pracy może skierować do sądu rejonowego wniosek o ukaranie pracodawcy grzywną od 1000 do 30 000 zł.

Kto może zostać wyznaczony przez pracodawcę?

Pracodawca, wyznaczając osobę odpowiedzialną za działania podejmowane w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji zobowiązany jest wytypować jednostki spośród pracowników, które ukończyły szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Istotne, jest by w programie tego szkolenia, znajdowały się zagadnienia dotyczące ochrony przeciwpożarowej. Pracodawca może również zapewnić takiej osobie przeszkolenie praktyczne, jednak nie jest to obowiązek prawny.

Pracownik, który został wyznaczony do zwalczania pożarów i przeprowadzania ewakuacji powinien szczegółowo znać plan ewakuacji, aby móc sprawnie wyznaczyć najkrótszą bezpieczną drogę prowadzącą do miejsca zbiórki, która znajduje się na zewnątrz budynku. Osoba taka powinna również posiadać wiedzę dotyczącą zasad ewakuacji oraz zagrożeń pożarowych, które mogą występować na terenie miejsca pracy. Do zadań takiej osoby należy: sprawdzenie stanu osobowego załogi i poinformowania służb ratunkowych o osobach pozostających w budynku, a także podjęcie działań mających na celu gaszenie pożaru za pomocą podręcznego sprzętu gaśniczego, a mianowicie gaśnic czy hydrantów wewnętrznych.

Obowiązek przeprowadzania okresowych ćwiczeń ewakuacyjnych

Stosując się do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zarządcy lub właściciele zakładów pracy, niezakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, które stale użytkuje co najmniej 50 osób, są zobowiązani do przeprowadzenia próbnej ewakuacji. Próbne ćwiczenia ewakuacyjne muszą być przeprowadzane przynajmniej raz na 2 lata. Właściciel lub zarządca obiektu zobowiązany jest powiadomić właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej o terminie przeprowadzenia działań, nie później niż na tydzień przed ich przeprowadzeniem. W czasie przeprowadzania próbnych ewakuacji sprawdzone powinny zostać wszelkie procedury oraz wiedza osób, które ponoszą odpowiedzialność za bezpieczne przeprowadzenie ewakuacji pracowników.